Һуғыш һәм хеҙмәт йылдары аша

Зинаида Павловна 1935 йылдың 21 октябрендә Оло Ыҡтамаҡ ауылында тыуған. Уның ата-әсәһе – ябай колхозсылар: әсәһе – һауынсы, атаһы – малсы. Йәштәр өс бала тәрбиәләй: Сергей, Зинаида һәм Валентина. Зинаида Павловна хәтерләүенсә, атаһы производство алдынғыһы була һәм республика буйынса һөт һауыу буйынса икенсе урын биләй.
1942 йылда һуғыш уларҙың да ғаиләһенә ҡағыла. Ҡыҙға ете йәш сағында атаһын фронтҡа саҡыралар. 1943 йылда ҡара ҡағыҙ килә: ул Курск дуғаһында, Днепропетровск өлкәһендә һәләк була. Был хаҡта ғаилә колхозға ебәрелгән телеграмма аша белә.
– Июнь айында атайыбыҙҙан хат килеүен хәтерләйем, ул унда башы яраланыуы, шуға күрә госпиталдә ятыуы тураһында хәбәр иткән ине. Августа уны алғы һыҙыҡҡа ебәрәләр һәм 1943 йылдың ноябрендә ул һәләк була, – ти Зинаида Павловна. – Уның ҡайҙа ерләнгәне әлегә тиклем билдәһеҙ булып ҡала.
1944 йылда ғаилә Кесе Ыҡтамаҡ ауылына күсенә. Тол ҡалған әсәһе балаларын яңғыҙ тәрбиәләй. Ул ғаиләне тәьмин итеү өсөн эшләй, ә балаларҙың иңенә йорт хужалығын алып барыу бурысы ята. Шул уҡ йылда туғыҙ йәшлек Зинаида беренсе класҡа уҡырға бара.
Бәләкәй сағынан уны эшкә йәлеп итәләр. Икенсе синыфта уҡ башҡа балалар менән бергә бесән сабыуҙа ҡатнаша.
– Башта ҡыҙҙар сәсеү менән шөғөлләнә, ә малайҙар тырмалай. Бер нисә йылдан һуң тырматыуҙы беҙгә йөкмәттеләр, ә малайҙар ер һөрҙө. Уңыш йыйыу ваҡытында өлкән ҡыҙҙар үлән сапты, ә беҙ, бәләкәйерәктәр, көлтә бәйләү тиҙлегендә ярышабыҙ. Һуғыштан һуңғы аслыҡ йылдары иң ауыры булды. Үҙебеҙ табырға мөмкин булған нәмәләр менән туҡландыҡ: балыҡ тоттоҡ, үлән йыйҙыҡ, йылғала ҡабырсаҡтар эҙләнек. Эш ваҡытында бригадир бер аҙ он бирә, беҙ уны ҡуҙғалаҡ менән бешерәбеҙ, шулай итеп боламыҡ барлыҡҡа килә ине. Иртән еләк һәм бәшмәк йыйырға йөрөнөк. Ҙур бәшмәктәрҙе аҙыҡ сәнәғәтенә тапшырабыҙ, уның өсөн бер нисә тин аҡса бирәләр, бәләкәйерәк бәшмәктәрҙе тоҙлайбыҙ. Шулай йыйылған аҡсаға мәктәп өсөн дәреслектәр һатып алабыҙ.
Өләсәйебеҙ беҙгә һәм күрше балаларға йүкәнән сабаталар үреп бирә. Ҡыш көнө аяҡҡа киндер урап, сабата кейәбеҙ.
Олатайым менән өләсәйемдең радиоһы бар ине, күршеләрҙең фронт яңылыҡтарын тыңларға килеүен иҫләйем. Һуғыш тамамланыуы тураһында иғлан ителгән көн яҡты булды, ҡояш бик ныҡ ҡыҙҙыра ине. Быны мин бөгөн дә бик яҡшы хәтерләйем.
Зинаида Павловна 1953 йылда 8-се класты тамамлай һәм “Серп и молот” колхозында эшләй башлай. Ул тауыҡтар үҫтереү менән шөғөлләнә, һөт һауып алыу буйынса иҫәпсе була, сусҡа аҙбарында, тауыҡ ҡараусы булып, фермала һәм бригадала эшләй. Хеҙмәт ғүмеренең күп өлөшө, пенсияға сыҡҡанға тиклем 13 йыл, сусҡалар ҡарап уҙа.
Ҡыҙ 19 йәшендә Андрей Новоселовҡа кейәүгә сыға. Егет менән туғандары аша таныша. Улар 57 йыл бергә йәшәй, балалары Валентина, Галина һәм Владимирҙы тәрбиәләп үҫтерәләр. Ире 13 йыл элек вафат була.
Зинаида Павловнаның ғаиләһе колхозсылар династияһы эшен дауам итә. Иренең олатаһы Афанасий Федоровичтан башлап, уларҙың дөйөм эш стажы 300 йыл тәшкил итә.
– Ауыл эшсеһенең эше танымаҫлыҡ булып үҙгәрҙе. Йәш саҡта баҫыуҙа ялан аяҡ, яланғас ҡул эшләгәнебеҙҙе хәтерләйем... Хәҙер автоматлаштырыу бара, күп функцияларҙы техника башҡара, ҡайһы бер һөнәрҙәр юҡҡа сыҡты, – ти Зинаида Павловна.
Ул оҙон ғүмерҙең серен оҙаҡ ваҡыт саф һауала йөрөүҙә һәм тәбиғи аҙыҡ-түлек менән туҡланыуҙа күрә. 70 йәшендә һыуыҡ һыу менән ҡойона башлай һәм бер тапҡыр ҙа ауырымай.
Хәҙер ҡатын Кесе Ыҡтамаҡ ауылында йәшәй, баш-ватҡыстар сисергә ярата, бесәйе бар, тауыҡ аҫрай. Уның биш ейәне, алты бүләһе һәм бер тыуасары бар. Күп йыллыҡ хеҙмәте өсөн “Хеҙмәт ветераны” миҙалы менән бүләкләнгән.

Камилла МУСАКӘЛИМОВА.

Кесе Ыҡтамаҡ ауылында йәшәүсе һөйөклө әсәй-өләсәйебеҙ ЗИНАИДА ПАВЛОВНА НОВОСЕЛОВА 90 йәшлек юбилейын ҡаршылай.
Һөйөклө кешебеҙгә оҙаҡ йылдарға етәрлек ныҡлы һаулыҡ, бәхет, күңел тыныслығы, күңелле осрашыуҙар һәм шатлыҡлы хәл-ваҡиғалар теләйбеҙ. Ҡыуанып, һөйөнөп йәшәү өсөн матур сәбәптәр булып торһон. Ҡунаҡсыл йортоң йәмле, йәнле, имен, һөйөү менән тулы булһын. Һин – иң яҡшы әсәй. Хоҙай һине үҙе һаҡлап йөрөтһөн, беҙ һине бик ныҡ яратабыҙ.
Һинең янда шундай ышыҡ,
Һинең янда шундай йылы.
Күҙҙәреңдән, әйтерһең дә,
Ағыла һымаҡ ҡояш нуры.
Сәстәреңә ипләп кенә
Саф ҡырауҙар тейеп үткән.
Әллә көҙгө шаян елдәр
Күкһел томандарҙы һирпкән.
Һайрамайҙар былбыл ҡоштар,
Талдар ҙа ҡалған моңайып.
Моңһоу көҙгә йәм өҫтәргә
Һин тыуғанһыңдыр, моғайын.
Йәшә әле, әсәй, бирешмәйсә,
Баш эймәйсә ҡырыҫ елдәргә.
Йәшә ерҙә яҡты гөлдәр булып,
Терәк булып килер көндәрҙә.
Рәхмәтенән Хоҙай ташламаһын,
Ҡунағы бул яҡты донъяның.
Оҙаҡ йәшә утын һүндермәйсә
Балаларың үҫкән ояның!
Изге теләктәр менән балаларың, ейәндәрең, бүләләрең һәм тыуасарың.